Het Leuvense Liberaal Vlaams Studentenverbond (LVSV) heeft bedenkingen bij de voorbij G20-top in Washington, waar een actieplan tegen de economische crisis zou worden bedisseld. Ik had niet echt anders verwacht van deze kliek. Maar dat het zó erg was, had ik niet durven vrezen.
Jammer dat Canvas pas gisteravond in Virus “The Corporation” programmeerde, een boeiende documentaire over de toenemende macht van, ja, corporations, zeker. Misschien, héél misschien, had dit hier en daar een eenzame liberale ziel kunnen bekoren en bekeren. Al ben ik daar niet te optimistisch over: liberaal blijft blauw, zelfs tegen beter weten in.
Enfin, ik zal me beperken tot hier en daar een stukje commentaar. Voor alle duidelijkheid: míjn stem zit achter de vette font. Omdat de liberalen nu eenmaal scheef zitten en schuinsmarcheren, krijgen zij de italics.
LVSV betreurt de voorgestelde overregulering. De consumenten beter informeren over bankproducten en hefboomfondsen aan banden leggen, is verkeerd en contraproductief. Consumenten moeten leren om zelf verantwoordelijkheid te nemen in plaats van af te gaan op wat de overheid hen voorspiegelt.
Alsof de consument zou kunnen vertrouwen op het geweten van grote bedrijven. Het is nu al misleiding en bedrieglijke reclame alom. Zelf van binnen de banksector komen steeds vaker klachten van werknemers die het deontologisch moeilijk hebben met de verkoop van bepaalde bankproducten. Zonder regulering gaat het er binnen de kortste keren bij een hoop ‘corporates’ gegarandeerd misdadig aan toe. Ongecontroleerd winstbejag wordt dan de norm en dat leidt tot witte ruis in de kop van witteboorden.
Overheden falen immers ook: de banken die vandaag in de problemen zitten, werden allemaal door de overheid gecontroleerd en door de bevoegde regulatoren erkend. De financiële sector is al lang de strengst gereglementeerde tak van de ganse economie. En hefboomfondsen zijn vlijtige mieren binnen de economie. Zij nemen risico’s die niemand anders wil nemen, dragen zo bij tot technologische innovaties en genereren duurzame economische groei. Ook laat hun bedrijfsmodel toe om noodlijdende bedrijven snel te saneren door hun slechte takken af te splitsen en te liquideren.
Innovatie en groei misschien wel. Maar duurzaam? Ho maar. De autosector vloekt zich te pletter, ze ineens op zoek moeten naar minder uitstoot. De technologie is er al langer, maar ze vervroegd implementeren was geen optie, omdat dit soort spontane winstverminderende investeringen door aandeelhouders niet echt worden gewaardeerd. Ook zonne- en windenergie wordt niet voluit ingevoerd omdat de olielobby elk initiatief in die zin zal blijven tegenwerken zolang er nog een druppel van hun goedje in de grond zit. Ook hier: gewetenloos, want ondertussen gaan duizenden mensen per jaar kapot aan het fijn stof.
Gelukkig konden de VS het Europese voorstel voor een internationale regulator van de financiële markten afweren: te strenge regulering zou de wereldeconomie vermorzelen. Het kapitalisme heeft in de laatste decennia immers de allergrootste welvaartsgroei in de menselijke geschiedenis mogelijk gemaakt, zelfs ondanks het voortdurende ingrijpen van de overheden. Lage interestvoeten en socialistische woonmaatregelen liggen in de VS aan de basis voor de huidige financiële crisis, en zeker niet het kapitalisme op zich. De vrije markt bevat voldoende mechanismen om zichzelf waar nodig te corrigeren met een zo klein mogelijke kost voor de samenleving. Dit in tegenstelling tot overheden.
Welvaartsgroei, tot welke prijs? Nooit eerder was de tegenstelling tussen rijk en arm, noord en zuid, zo groot. De vrije markt corrigeert zichzelf enkel waar haar aandeelhouders er beter van worden. Zonder regulering worden de rijken alleen maar rijker, en de armen armer. Sterker nog: binnen de kortste keren zou de hele mensheid in een kastensysteem zitten. Volgens mij ligt de oorzaak van de financiële crisis eerder in het gebrek aan verplichte ziekteverzekering dan aan interestvoeten en woonmaatregelen: andermaal een bewijs van het totaal gebrek aan sociaal perspectief aan blauwe kant.
Na de beurskrach van 1929 grepen overheden ook al naar hoge belastingen, regelneverij en massale openbare tewerkstelling. Zonder succes, want de Grote Depressie duurde tot na de Tweede Wereldoorlog, tot er een tijd aanbrak van deregulering, fiscale bevrijding en open markten. Nicolas Sarkozy noemde de G20-top in Washington “historisch” en beschouwde dit als het begin van een “nieuwe economische Wereldorde”. Het LVSV Leuven gelooft heilig in concurrentie en de vrije markt, in vrijheid en verantwoordelijkheid, en in de zelfredzaamheid van burgers en consumenten. Het mag dan ook niemand verbazen dat wij voor Nicolas Sarkozy’s nieuwe Wereldorde liever passen.
Regulering blijft absoluut nodig, tenzij “corporations” zich totaal politiseren en bijna als partijen mee in een democratisch systeem stappen. Dan pas zou ze consument zelfredzaam worden, doordat hij enkel op die manier echt inspraak krijgt in bijvoorbeeld moraliteit van een bedrijf. Dat van die politisering gaat misschien een stap te ver terug richting staatseconomie. Maar via de politiek hebben we tenminste nog enige hoop dat we de wereld uiteindelijk de goeie kant op krijgen.
Meer over “the Corporation” op www.thecorporation.com
Vooral de ‘synopsis’-pagina moet je doen.